Nie marnuj jedzenia

Ilościowy i jakościowy niedobór żywności.

Food poverty, czyli brak dostępu do wartościowej żywieniowo diety i wynikający stąd wpływ na zdrowie oraz uczestnictwo w życiu społecznym i kulturalnym, to bardzo złożony i nasilony problem współczesnego świata.

Dawniej niedobór żywności rozumiany był w sposób ilościowy, gdy część biednej ludności nie miała dostępu do podstawowych rodzajów żywności. Wówczas głównym rezultatem takiego stanu rzeczy było niedożywienie energetyczne i wynikające z niego niedowaga oraz opóźnienie rozwoju u dzieci.

Dziś problem niedoboru żywności ma charakter przede wszystkim jakościowy. Ludność takim niedoborem zagrożona to przede wszystkim samotni rodzice, ludzie starsi, imigranci, bezrobotni, czy pracujący za bardzo niskie wynagrodzenie, wielodzietne rodziny oraz nierzadko ludność wiejska. Osoby takie często mogą spożywać jedynie żywność najtańszą, która niejednokrotnie jest żywnością wysoko przetworzoną, ubogą w składniki odżywcze. Ich dieta więc nie spełnia podstawowych wymagań jakościowych. Takie warunki życia są przyczyną wielu chorób dietozależnych, które są obecnie bardzo rozpowszechnione na całym świecie, m. in. otyłości, cukrzycy, czy chorób serca.


Problemy żywieniowe współczesnej Europy.

Niedożywienie jakościowe nie musi dotyczyć jedynie osób biednych. Z badań wynika, że wraz ze wzrostem zamożności kraju liczonym w PKB/osobę wzrasta także spożycie tłuszczów zwierzęcych, białka zwierzęcego i cukrów prostych wraz z pokarmem, obniża się natomiast spożycie tłuszczów roślinnych, białka roślinnego i węglowodanów złożonych. Taki sposób odżywiania prowadzi do wzrostu liczby osób z nadwagą i otyłością oraz wzrostu ilości zgonów spowodowanych chorobami sercowo-naczyniowymi i rakiem, które są chorobami w dużej mierze dietozależnymi.

Głównymi bolączkami żywieniowymi dzisiejszej Europy jest niedożywienie ilościowe, jak również nadkonsumpcja i jednocześnie niedożywienie jakościowe. Z jednej strony około 25% dzieci ma nadwagę, z drugiej natomiast lekarze notują bardzo wiele przypadków anemii wśród tej grupy wiekowej. We wszystkich krajach Unii Europejskiej spożycie tłuszczów nasyconych jest wyższe od zalecanego (powyżej 10% całodobowego zapotrzebowania energetycznego) przy jednoczesnej niedostatecznej podaży warzyw i owoców (stanowi poniżej 600g/osobę/dzień).


Banki Żywności i walka z niedożywieniem.

Podstawą skutecznego przeciwdziałania niedożywieniu jakościowemu jest przede wszystkim współpraca na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym. Współpraca ta powinna dotyczyć zarówno polityki żywnościowej i wyżywienia, jak również polityki rolnej, gospodarczej, handlu, społecznej, edukacji oraz zdrowia. Niedożywienie i głód są bowiem nie tylko kwestią biedy, ale także braku dostępu do edukacji, opieki zdrowotnej, czy również braku dostępu do czystej wody i higienicznych warunków życia. Prawo człowieka do dostępu do żywności nie może być więc realizowane w oderwaniu od pozostałych praw człowieka.

Aby kompleksowo spojrzeć na zagadnienia wyżywienia i zdrowia ludności warto wyznaczone cele, czyli poprawę wyżywienia ludności i profilaktykę chorób dietozależnych, podzielić na krótkofalowe i długofalowe. Jako długofalowy, główny cel wyznaczyć należy przeciwdziałanie niedożywieniu ilościowemu i jakościowemu oraz chorobom z nimi związanych. Krótkofalowe cele natomiast stanowić mają elementy, z których składa się nasz główny cel. Są to różnego rodzaju wyznaczane i osiągane zadania, których rezultatem jest dostarczenie odpowiedniej jakościowo żywności do ludności potrzebującej oraz różnego rodzaju akcje edukacyjne doskonalące wiedzę na temat zasad prawidłowego żywienia.


Federacja Polskich Banków Żywności od wielu lat realizuje cel przeciwdziałania niedożywieniu, biorąc pod uwagę różne, nie tylko ilościowe jego aspekty, w celu poprawy zdrowia i życia człowieka.




Źródło:
Milio N., Helsing E.(1998): European Food and Nutrition Policies in Action, WHO Regional Publications, European Series No. 73, Danmark.



Opracowanie:
Izabela Jasińska
Wolontariuszka FPBŻ
Wsparcie merytoryczne
z zakresu
dietetyki i żywienia człowiek