Marnowanie żywności - fakty

Strona główna Marnowanie żywności - fakty

Fakty mówią same za siebie

MarnowanieŻywność, która nie została wykorzystana, czyli mówiąc wprost została zmarnowana wywiera wielowymiarowe, negatywne skutki społeczne, ekonomiczne i ekologiczne.

Produkt spożywczy, to nie tylko, to co konsumujemy, ale także produkcja, opakowanie, transport, energia, emisja odpadów przemysłowych.

Wyrzucone produkty spożywcze to także marnotrawstwo energii oraz wody  potrzebnej do wytworzenia, transportu i dystrybucji żywności. Jednocześnie marnujemy koszty poniesione na zakup i przygotowanie posiłków oraz produkujemy więcej odpadów.

Marnowanie żywności na świecie

Marnowana żywność – definicja. To żywność konsumpcyjna, wytworzona, ale która nie została spożyta przez człowieka (z wyłączeniem żywności produkowanej na pasze, elementy biokomponentów, bioerngii oraz surowców służących do produkcji opakowań itp.).

Ile żywności się marnuje?

Na świcie, co roku wyrzucamy 1.3 mld ton jedzenia (FAO, 05.2011 r.). Stanowi to 1/3 ilości produkowanej żywności nadającej się do spożycia. W Europie marnuje się 100 mln ton żywności (Komisja Europejska, 04.2011 r.).

W typowym domu Europejczyka wyrzuca się do kosza 20-30% kupionego jedzenia, 2/3 nadawałoby się jeszcze do spożycia. Brytyjczycy marnują ponad 20% kupowanego jedzenia, natomiast w USA nawet 25-40% żywności trafia na śmietnik.


Straty żywności, czy marnostrastwo - różne przyczyny marnowania

Zostaje podjęte rozróżnienie pomiędzy stratami żywności, a marnotrawstwem. Pojęcie straty żywności odnosi się do krajów rozwijających się, gdzie głównymi przyczynami marnowania żywności jest brak wiedzy na temat właściwego przechowywania, braki w infrastrukturze, psucie się żywności i trudniejsze warunki klimatyczne. Do strat żywności dochodzi głównie na etapie produkcji, natomiast straty są zdecydowanie mniejsze na poziomie konsumpcji. Produkcja i jej nieodpowiednie przechowywanie generują około 40% strat.

Natomiast marnotrawstwo żywności to problem krajów wysokorozwiniętych, odnosi się głównie do konsumentów i sprzedawców żywności, kiedy zdatne do spożycia produkty są wyrzucane do kosza. Średnio w Europie i Ameryce Północnej przeciętna osoba wyrzuca od 95-115 kg jedzenia rocznie. Dla porównania w krajach Afryki Subsaharysjkiej wynosi odpowiednio 6-11 kg.
W krajach rozwiniętych spożywa się rocznie około 900 kg żywności rocznie na osobę, natomiast w krajach rozwijających się ta ilość jest mniejsza o połowę i wynosi około 460 kg.

• W krajach rozwiniętych i rozwijających się marnuje się podobna ilość żywności tj. 670 i 630 mln ton, jednak przyczyny są zupełnie inne.

• Na świecie najwięcej marnuje się owoców i warzyw. Duża część już na etapie uprawy, zbiorów i przechowywania.


W rolnictwie marnowanie związane jest z wytwarzaniem żywności, sposobem jej uprawy, zbiorów czy przechowywaniem. Branża spożywcza marnuje żywność już na etapie przyjęcia surowca, także na etapie transportu, gdyż żywność jest często transportowana na wiele tysięcy kilometrów. Marnują producenci żywności, dostawcy i sprzedawcy. Problem ten dotyczy także indywidualnych konsumentów. Zbyt duże zakupy, przegapienie terminu ważności do spożycia danego produkty oraz brak umiejętności odpowiedniego gospodarowania artykułami spożywczymi sprawiają, że żywność trafia do śmietnika.
 

Marnowanie żywności w Polsce


W Polsce, jak podają dane Eurostatu z 2006 roku, opublikowane w raporcie Komisji Europejskiej w październiku 2010 r., marnuje się blisko 9 mln ton żywności. Produkcja odpowiedzialna jest za marnowanie blisko 6,6 mln ton odpadów żywnościowych, gospodarstwa domowe ponad 2 mln ton, natomiast inne źródła to 0,35 mln ton. Powyższe dane sytuują Polskę na 5 pozycji państw marnujących jedzenie w Unii Europejskiej, za Wielką Brytanią, Niemcami, Francją i Holandią. Warto tylko podkreślić, że w krajach zachodnich skala marnowania żywnosci jest większa wśród konsumentów, natomiast w Polsce dane Eurostatu wskazują na branżę spożywczą jako główne źródło marnowania.
 
W Polsce do wyrzucania niespożytej żywności przyznaje się 60% badanych korzystyających z internetu (Millward Brown SMG/KRC na zlecenie Federacji Polskich Banków Żywności, wrzesień 2015 r.).

 

Co według nas jest główną przyczyną marnowania żywności?
- przegapienie terminu przydatności do spożycia 
- niewłaściwe przechowywanie
- zakup złego jakosciowego posiłku
- zbyt duże porcje posiłków 
- zbyt duże zakupy
- brak pomysłów na wykorzystanie składników do różnych dań 
- inne 


Czy jesteśmy świadomi konsekwencji marnowania żywności?

Jeśli chodzi o skutki wyrzucania artykułów spożywczych, to 85% społeczeństwa ma świadomość, że wyrzucanie żywności dużo kosztuje, 71% uważa, że ma to szkodliwy wpływ na środowisko naturalne, a 66% osób badanych stwierdza, że zmarnowana żywność ma istotny wpływ na wzrost cen żywności oraz 83 % badanych przyznaje, że marnowanie żywności jest problemem społecznym.

Z badań przeprowadzonych przez CBOS w 2005 roku "Upodobania kulinarne, nawyki żywieniowe i zachowania konsumenckie Polaków" wynika, że wyrzucanie żywności częściej zdarza się ludziom młodym, dobrze wykształconym, mieszkającym w wielkich miastach. Wyraźnie też powiązane jest z poziomem wysokości dochodów i oceną własnych warunków materialnych - im one lepsze, tym częstsze takie deklaracje.

Marnowanie żywności - skutki społeczne i ekonomiczne

Marnowanie żywności jest problemem o istotnych skutkach społecznych.
Marnowanie żywności generuje zwiększoną konsumpcję, która wpływa także na wzrost cen żywności. Wyższe koszty żywności sprawiają, że ludzi nie stać na zakup pełnowartościowych produktów spożywczych.

Kupowanie mniej lub gorszej jakości żywność, prowadzi do ubóstwa jakościowego spożywanych posiłków.

Marnowanie żywności jest także nieetyczne ze względu na bark tego podstawowego dobra dla wielu ludzi w Polsce i na świecie.

Marnowanie żywności - skutki ekologiczne

Marnując żywność wpływamy na:

Śmieci. W Wielkiej Brytanii wyrzuca się więcej żywności niż opakowań (ponad 25 % wyrzucanej żywności jest wciąż nierozpoczęta i w opakowaniu). 

Klimat. Energochłonna produkcja żywności a tym bardziej jej marnowanie - przyśpiesza zmiany klimatyczne (około 20% produkcji gazów cieplarnianych wiąże się z produkcją, przetwarzaniem, transportem i przechowywaniem żywności). Metan pochodzący z gnijącej żywności jest nawet 20-krotnie groźniejszy gazem cieplarnianym niż dwutlenek węgla.   
Woda. Marnowanie żywności – to marnowanie wody (kilogram wyrzuconej wołowiny oznacza zmarnowanie 5-10 ton wody użytych na jej wyprodukowanie). Trzeba pamiętać, ze Polska ma jedne z najmniejszych w Europie zasoby wody. Marnowanie  żywności w naszym kraju, będzie tylko pogłębiać problem susz, zapewnieniem wody do konsumpcji i gospodarki.  

Energia. Wytworzenie każdego bochenka chleba, torebki cukru czy kartonu napełnionego mlekiem oznacza konkretne ilości kilowatogodzin energii zużytych w procesie produkcyjnym. Wyrzucenie do śmietnika niepotrzebnej żywności oznacza nie tylko bezpośrednie straty materialne – to także bezsensowne marnotrawstwo tak potrzebnego nam wszystkim prądu.

Źródło danych:



www.lovefoodhatewaste.com by WRAP (Waste & Resources Action Programme)
www.foodnavigator-usa.com
www.worldwater.org
www.news.smh.com.au

Przyczyny marnowania żywności

Indywidualnych konsumentów

  • Mała świadomość skali marnowania żywności, brak programów edukacyjnych.
  • Złe porcjowanie żywności przy przygotowywaniu posiłków.
  • Brak racjonalnego przyrządzania posiłków (wykorzystywanie tych samych składników do różnych dań).
  • Brak świadomości, jak właściwie przechowywać żywność.
  • Nieracjonalne zakupy (brak planowania zakupów).
  • Żywność jest łatwiej dostępna.
Branżę spożywczą:

  • Utylizacja żywności na skalę masową przez producentów i dystrybutorów żywności.
  • Nie znajomość organizacji lokalnych i ogólnopolskich zajmujących się odbiorem żywności skierowanej niepotrzebnie do utylizacji. Takimi organizacjami są Banki Żywności i Federacja Polskich Banków Żywności.

Najczęściej marnują się

Lista 10 produktów (2015), które najczęściej marnujemy:
  • pieczywo (49%)
  • owoce (39%)
  • wędliny (38%)
  • warzywa (37%)
  • jogurty (33%)
  • sery (16%)
  • ziemniaki (13%)
  • mleko (13%)
  • dania gotowe (10%)
  • mięso (8%)

Banki Żywności przeciwdziałają marnowaniu

Z marnowaniem żywności mamy do czynienia na każdym kroku. Już na etapie produkcji część artykułów spożywczych wciąż użytecznych jest eliminowana z powodu błędu na opakowaniu lub drobnych uszkodzeń. Problem ten dotyczy także indywidualnych konsumentów. Zbyt duże zakupy, przegapienie terminu ważności oraz brak umiejętności odpowiedniego zagospodarowywania produktami spożywczymi sprawiają, że żywność trafia do śmietnika.

Banki Żywności, sprzeciwiają się marnowaniu żywności w obliczu skali niedożywienia.


Przeciwdziałanie marnowaniu żywności oraz zmniejszanie niedożywienia to główne cele działalności Banków Żywności.
Poprzez pozyskiwanie żywności wśród producentów i dystrybutorów Banki Żywności zapobiegają niepotrzebnej utylizacji. Otrzymana żywność przekazywana jest organizacjom społecznym zajmującym się dożywianiem osób najbardziej potrzebujących.

Rolą Banków Żywności jest także uświadamianie społeczeństwu, że można rozwiązywać problem dostępu do żywności poprzez niemarnowanie żywności pośrednio przez indywidualnych konsumentów i bezpośrednio przez branżę spożywczą, która zamiast utylizować żywność może ją przekazywać organizacjom pożytku publicznego takim, jak Banki Żywności.


Więcej informacji znajdziesz na www.bankizywnosci.pl


 

Banki Żywności
Banki Żywności

Wykonanie StudioGraficzne.com