Nie marnuj jedzenia

Problem marnowania żywności dotyczy głównie krajów wysokorozwiniętych, o wysokiej konsumpcji, gdzie żywność jest ogólnie dostępna, praktycznie w każdych ilościach. Rząd brytyjski widząc rosnący problem przeprowadził badania, w których oszacowano ilość wyrzucanej żywności. W opublikowanym raporcie (Love Food Hate Waste, kwiecień 2008 r.) podano:

Brytyjczycy wyrzucają co roku 1/3 kupionej żywności, co stanowi 6.7 mln ton produktów,z czego owoce i warzywa stanowią 40%.

• Brytyjczycy wyrzucają do kosza żywność o wartości około 400 £ /rok/gospodarstwo domowe.
• Rodziny z jednym lub dwójka dzieci marnują więcej produktów spożywczych niż te z trójką lub większą ilością dzieci.
• Najczęściej wyrzucane produkty to ziemniaki 359 tys. ton/ rok, chleb 328 tys. ton/rok, jabłka 199 tys. ton/rok

Przeprowadzone badania odpowiadają także na temat przyczyn marnowania żywności, są to:

• Mała świadomość skali marnowania żywności, brak programów edukacyjnych.
• Złe porcjowanie żywności przy przygotowywaniu posiłków.
• Brak racjonalnego przyrządzania posiłków (wykorzystywanie tych samych składników do różnych dań).
• Brak świadomości, jak właściwie przechowywać żywność.
• Nieracjonalne zakupy (brak planowania zakupów).

W Polsce marnuje się dużo żywności, stwierdziło 74% społeczeństwa podczas przeprowadzonych badań opinii publicznej na zlecenie Federacji Polskich Banków Żywności przez instytut Millward Brown SMG KRC w styczniu 2010 r.  

Do marnowania jedzenia wciąż przyznaje się co trzeci Polak.  Można już zaobserwować, że w tej grupie w ostatnim roku zmalała z 77% do 68 % ilość osób, którym zdarzyło się zmarnować żywność w ciągu ostatniego miesiąca. Są to właśnie te osoby, wobec których można przypuszczać, ze marnują najwięcej jedzenia.

Wśród badanych, aż 75 % badanych przyznaje, że potrzebne są programy edukacyjne informujące o tym, jak nie marnować żywności.

Kto wyrzuca żywność?
Według opinii Polaków najwięcej marnują hipermarkety i sklepy (45%), samych konsumentów (32%), restauracje (13%) oraz producenci żywności (8%).
 

Co według nas jest główną przyczyną marnowania żywności?
- zbyt duże zakupy 41%
- zakup złego jakościowego produktu 29 %
- przegapienie terminu przydatności do spożycia 28%
- złe przechowywanie 27%
- inne 2%

Czy jesteśmy świadomi konsekwencji marnowania żywności?

Jeśli chodzi o skutki wyrzucania artykułów spożywczych, to 85% społeczeństwa ma świadomość, że wyrzucanie żywności dużo kosztuje, 71% uważa, że ma to szkodliwy wpływ na środowisko naturalne, a 66% osób badanych stwierdza, że zmarnowana żywność ma istotny wpływ na wzrost cen żywności oraz 83 % badanych przyznaje, że marnowanie żywności jest problemem społecznym.

Z badań przeprowadzonych przez CBOS w 2005 roku"Upodobania kulinarne, nawyki żywieniowe i zachowania konsumenckie Polaków" wynika, że wyrzucanie żywności częściej zdarza się ludziom młodym, dobrze wykształconym, mieszkającym w wielkich miastach. Wyraźnie też powiązane jest z poziomem wysokości dochodów i oceną własnych warunków materialnych - im one lepsze, tym częstsze takie deklaracje.

Marnowanie żywności jest problemem o istotnych skutkach społecznych.
Marnowanie żywności generuje zwiększoną konsumpcję, która wpływa także na wzrost cen żywności. Wyższe koszty żywności sprawiają, że ludzi nie stać na zakup pełnowartościowych produktów spożywczych.

Kupowanie mniej lub gorszej jakości żywność, prowadzi do ubóstwa jakościowego spożywanych posiłków.

Marnowanie żywności jest także nieetyczne ze względu na bark tego podstawowego dobra dla wielu ludzi w Polsce i na świecie.

Marnując żywność wpływamy na:

Śmieci. W Wielkiej Brytanii wyrzuca się więcej żywności niż opakowań (ponad 25 % wyrzucanej żywności jest wciąż nierozpoczęta i w opakowaniu). Polska niechlubnie zmierza w tym samym kierunku – czyli możemy oszacować, że w tym roku blisko 4 mln ton żywności zmarnujemy i wyrzucimy na śmieci, zanieczyszczając środowisko – to tak jakbyśmy 3-krotnie zapełnili jedzeniem planowany Stadion Narodowy w Warszawie (wg. przeliczeń Fundacji Nasza Ziemia)  

Klimat. Energochłonna produkcja żywności a tym bardziej jej marnowanie - przyśpiesza zmiany klimatyczne (około 20% produkcji gazów cieplarnianych wiąże się z produkcją, przetwarzaniem, transportem i przechowywaniem żywności). Metan pochodzący z gnijącej żywności jest nawet 20-krotnie groźniejszy gazem cieplarnianym niż dwutlenek węgla.   
Woda. Marnowanie żywności – to marnowanie wody (kilogram wyrzuconej wołowiny oznacza zmarnowanie 50 tysięcy litrów wody użytych na jej wyprodukowanie). Trzeba pamiętać, ze Polska ma jedne z najmniejszych w Europie zasoby wody. Marnowanie  żywności w naszym kraju, będzie tylko pogłębiać problem susz, zapewnieniem wody do konsumpcji i gospodarki.  

Energia. Wytworzenie każdego bochenka chleba, torebki cukru czy kartonu napełnionego mlekiem oznacza konkretne ilości kilowatogodzin energii zużytych w procesie produkcyjnym. Wyrzucenie do śmietnika niepotrzebnej żywności oznacza nie tylko bezpośrednie straty materialne – to także bezsensowne marnotrawstwo tak potrzebnego nam wszystkim prądu.

Źródło danych:

Fundacja Nasza Ziemia oraz Fundacja Sprzątania Świata

www.lovefoodhatewaste.com by WRAP (Waste & Resources Action Programme)
www.foodnavigator-usa.com
www.worldwater.org
www.news.smh.com.au

Indywidualnych konsumentów

• Mała świadomość skali marnowania żywności, brak programów edukacyjnych.
• Złe porcjowanie żywności przy przygotowywaniu posiłków.
• Brak racjonalnego przyrządzania posiłków (wykorzystywanie tych samych składników do różnych dań).
• Brak świadomości, jak właściwie przechowywać żywność.
• Nieracjonalne zakupy (brak planowania zakupów).
• Żywność jest łatwiej dostępna.

Branżę spożywczą:

• Utylizacja żywności na skalę masową przez producentów i dystrybutorów żywności.
• Nie znajomość organizacji lokalnych i ogólnopolskich zajmujących się odbiorem żywności skierowanej niepotrzebnie do utylizacji. Takimi organizacjami są Banki Żywności i Federacja Polskich Banków Żywności.

Lista 10 produktów, które najczęściej marnujemy:

• chleb
• ziemniaki
• wędliny
• warzywa ogółem
• pomidory
• owoce ogółem
• jabłka
• mięso
• mleko
• jogurty

Z marnowaniem żywności mamy do czynienia na każdym kroku. Już na etapie produkcji część artykułów spożywczych wciąż użytecznych jest eliminowana z powodu błędu na opakowaniu lub drobnych uszkodzeń. Problem ten dotyczy także indywidualnych konsumentów. Zbyt duże zakupy, przegapienie terminu ważności oraz brak umiejętności odpowiedniego zagospodarowywania produktami spożywczymi sprawiają, że żywność trafia do śmietnika.

Banki Żywności, sprzeciwiają się marnowaniu żywności w obliczu skali niedożywienia.

Przeciwdziałanie marnowaniu żywności oraz zmniejszanie niedożywienia to główne cele działalności Banków Żywności. Poprzez pozyskiwanie żywności wśród producentów i dystrybutorów Banki Żywności zapobiegają niepotrzebnej utylizacji. Otrzymana żywność przekazywana jest organizacjom społecznym zajmującym się dożywianiem osób najbardziej potrzebujących.

Rolą Banków Żywności jest także uświadamianie społeczeństwu, że można rozwiązywać problem dostępu do żywności poprzez niemarnowanie żywności pośrednio przez indywidualnych konsumentów i bezpośrednio przez branżę spożywczą, która zamiast utylizować żywność może ją przekazywać organizacjom pożytku publicznego takim, jak Banki Żywności.

Więcej informacji znajdziesz na www.bankizywnosci.pl